Yoğun Kaygıyla Başa Çıkmak: Anksiyete Belirtileri Nelerdir ve Ne Zaman Destek Alınmalı?

Kaygı Doğal Bir Tepkidir Ama...

Kaygı, atalarımızı vahşi doğadaki yırtıcılar ve sosyal dışlanma gibi hayatta kalma tehditlerinden korumak için gelişmiş evrimsel bir alarm mekanizmasıdır. Tehlike durumlarında ya savaş ya kaç ya da dona kal tepkileri veririz. Bu da bizi olası tehlikelerden korur. Atalarımız için yanlış alarm durumunda bir şey olmazken, bir tehlikeyi görmezden gelmek ölümcül olabilirdi. Bu durumda da beynimiz tehlikelere karşı tetikte olmak durumundaydı. Modern dünyada somut tehlikeler azalmış olsa da, beynimiz hâlâ en kötü senaryolara odaklanarak sürekli tetikte olma eğilimini sürdürür. Ancak bu kaygı ''hayali tehlikelere'' karşı sürekli bir tetikte olma durumuna dönüştüğünde anksiyete bozukluğu da başlamış demektir.

Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

Aşağıdaki 6 belirtiden en az 3'ünün (çocuklarda 1 tanesinin) kaygıya eşlik etmesi gerekir:

• Huzursuzluk, gerginlik veya "sınırda olma" hissi

• Kolay yorulma

• Odaklanmada güçlük çekme veya zihnin boşalması hissi

• İrritabilite (çabuk sinirlenme)

• Kas gerginliği

• Uyku bozukluğu (uykuya dalmada veya uykuyu sürdürmede zorluk, huzursuz uyku)

Kaygı Ne Zaman Bir Bozukluk Halini Alır?

Anksiyete ataklarında gerçek bir tehdit yoktur ama tehdit algısı vardır veya tehdit vardır fakat olduğundan daha şiddetli algılanır. Bir anksiyete atağı olduktan sonra bu anksiyetenin oluş biçimi, ona verdiğimiz anlama uygun bir biçimde tekrarlanmasından korkmaya başlarız. Bir sonraki sefer olabileceği durumlar yaklaştığında antisipasyon yaşarız. Örneğin; A sokağında bir köpek bizi ısırdıktan sonra o sokağa yaklaştıkça kaygılanmaya başlarız. Bu da kelimenin tam anlamıyla antisipasyon yani beklenti kaygısıdır. Antisipasyonla birlikte kişi bazı tedbirler almaya başlar. Bunların büyük kısmı davranış değişikliğidir. Pozitif ya da negatif yönlü olabilir. Negatif yönlü olanlara kaçınma denir. Örneğin; başka sokaktan gitmek gibi. Bir diğeri ise güvenlik arayışıdır. Örneğin; yanında biriyle A sokağına gitmek gibi. Anksiyete atakları tek başına kişiyi hasta yapmaz çünkü o bizim saf sempatik sinir sistemimizdir. Anksiyete bozukluğu olabilmesi için 3 bileşenin aynı kişide var olması gerekir: Anksiyete atakları, antisipasyon yani beklenti kaygısı ve davranış değişiklikleri.

Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalı?

Kaygıyla kendi başınıza mücadele etmek bir süre sonra yorucu bir döngüye dönüşebilir. Tam da bu noktada, bir psikiyatrist/psikolojik danışman/psikolog desteği almak, zihninizdeki karmaşık düğümleri çözmek ve kaybettiğiniz yaşam kalitesini geri kazanmak için en sağlıklı adımdır.

​Eğer aşağıdaki durumları yaşıyorsanız, sürecin kronikleşmesini beklemeden bir uzmana başvurma vaktiniz gelmiş olabilir:

• ​İşlevselliğin Bozulması: Kaygınız işinize odaklanmanızı engelliyor, sosyal veya akademik ilişkilerinizi zedeliyor ya da sizi günlük sorumluluklarınızdan alıkoyuyorsa,

• ​Kaçınma Davranışları: Yoğun anksiyete yaşamamak adına belirli ortamlardan, insanlardan veya mekânlardan sürekli kaçmaya başladıysanız,

• ​Fiziksel Tüketim: Kalp çarpıntısı, nefes darlığı veya mide sorunları gibi fiziksel belirtiler yaşam kalitenizi ciddi ölçüde düşürüyorsa ve tıbbi olarak bir açıklama bulunamadıysa,

• ​Kendi Kendine Çözememe: Kitaplar okumanıza, sakinleşmeye çalışmanıza veya çevrenizden destek almanıza rağmen bu döngünün içinden tek başınıza çıkamadığınızı hissediyorsanız.

Yeni Bir Adım Atmak

Anksiyete ve yoğun kaygı, hayatınızı tamamen ele geçirmek zorunda olan kalıcı bir kader değildir; doğru ekoller ve profesyonel bir rehberlikle tamamen yönetilebilir ve çözülebilir bir durumdur. Kendinize daha şefkatli bir alan açmak ve bu döngüyü kırmak adına ilk adımı atmak son derece değerlidir.

​Eğer siz de bu döngünün içinde sıkışmış hissediyorsanız ve Aksaray'da yüz yüze ya da nerede olursanız olun online terapi seçenekleriyle profesyonel bir yol arkadaşlığı arıyorsanız, benimle iletişime geçebilirsiniz. Unutmayın, kaygıyı tamamen yok etmek değil, onun hayatınız üzerindeki kontrolünü elinden almak mümkündür.